Savaş ve barış, bir ülkenin karşı karşıya kalabileceği çok ciddi meselelerdir ve bir çok ülke kriz zamanlarında ordunun liderliğine döner. Demokrasilerde böyle olmaz. Demokrasilerde savaş ve barış sorunları ya da diğer ulusal…
MoreGörünüşte çoğunluk ilkesi ve bireysel haklar ile azınlık haklarının korunması birbirine aykırı gibi durabilir. Ancak gerçekte bu ilkeler demokratik yönetimle kastettiğimiz şeyi ayakta tutan iki temel taştır. Çoğunluk ilkesi bir çeşit baskı…
MoreDemokrasi Yunancada halk anlamına gelen “demos” kelimesinden türemiştir. Demokratik sistemlerde, meclis ve hükümet üzerindeki tek yetki halkın elindedir. Dünyadaki çeşitli demokratik sistemlerde küçük farklar görülse de belli ilke ve uygulamalar demokratik hükümet…
MoreAmerikan kültürünün dünya üzerindeki hakimiyeti bazı kesimleri kızdırmaktadır. Fransızlar, düzenli kampanyalarla dillerini İngilizce kelimelerden arındırmaya çalışırken Kanadalılar da ülkelerindeki Amerikan yayınlarını kısıtlama çabasındadır. Pek çok Amerikalı da programların, medya tarafından en alt düzey…
More1950’li yıllara gelindiğinde caz, büyük kitleler üzerindeki etkisini yitirmeye başladı. Yeni bir pop müzik tarzı olan “Rock and Roll” ortaya çıktı. Rock and Roll’un kaynağı, sert temposu ve tehlikeli şarkı sözleri ile…
MoreW.C. Handy’nin “St Louis Blues” adlı şarkısı 20. yüzyılın en çok yorumlanan parçalardan biridir. Bessie Smith’in 1925 yılında, Louis Armstrong’un (1900-1971) korneti eşliğindeki yorumu en bilinenidir. Üç büyük yetenek yeni müzik tarzında…
MoreÖzgün bir Amerikan tarzı yakalayan ilk popüler müzik bestecisi Stephen Foster’dı (1826-1864). Avrupa müziği ile Afrika kökenli Amerikan müziğinin ritm ve temalarını birleştirerek yaptığı düzenlemeler, Amerikan müziğini biçimlendirmeye devam etmektedir. İrlanda kökenli…
MoreAmerikalı film eleştirmeni Pauline Kael, yazılarını topladığı kitabına (1968) “Kiss Kiss Bang Bang” adını vermişti. Bir İtalyan film posterinden esinlendiği bu ismi açıklarken Kael “sinemanın çekiciliğini açıklayan en özlü deyiş bu olsa gerek”…
MoreÇok seyahat etmiş olan başka bir Amerikan oyunu ise basketboldur. Basketbol günümüzde yaklaşık 250 milyon kişinin düzenli, sayısız kişinin de boş zamanlarını değerlendirmek için oynadığı bir oyundur. Bu oyun ilk defa 1891…
MoreAmerikalılarda en fazla nostalji uyandıran spor dalı kuşkusuz beyzboldur. Birçok Amerikalı bu oyunu (ya da bir benzeri olan Softball’u) çocukken oynamıştır ve bu yaygınlık yüzünden Beyzbol ‘ulusal hobi’ olarak da anılır. Ayrıca…
MoreThere is nothing wrong with your television set. Do not attempt to adjust the picture. We are controlling transmission. We will control the horizontal, we will control the vertical. We can change…
Moreİki önemli kaynak arasındaki çelişki, Amerika’da sanatın -müzik, dans, mimari, görsel sanatlar ve edebiyat- gelişimine damgasını vurmuştur. Bunlardan biri Avrupa’nın üst düzey, incelmiş zevki, diğeri ise yerel özgünlüktür. İyi Amerikan sanatçıları, her iki…
More20 yüzyıl başlarındaki Amerikan müziğinin gelişimine bağlı olarak yeni bir sanat formu daha doğdu. Dans. İlk dansçılar arasında olan Isadora Duncan (1878-1927) klasik bale pozisyonları yerine kuralsız, doğal figürlerini kullanmıştı. Ancak dansın…
MoreAmerika’nın mimariye en büyük katkısı, meydan okuyan bir tavırla gökyüzüne doğru yükselen ve kapitalist enerjinin simgesi haline gelen gökdelenlerdir. Asansörün icadı ve yeni inşaat teknikleri sayesinde ilk gökdelen 1884 yılında Chicago’da yapıldı.…
MoreAmerika’nın ilk ünlü resim okulu – Hudson River School- 1820’de kuruldu. Müzik ve edebiyat gibi, resmin gelişimi de, sanatçılar, Yeni Dünya’nın kendine özgü temalara sahip olduğunu fark edene kadar gecikmişti. Yerleşim alanları…
MoreAmerikan edebiyatı’nın ilk ürünleri, Avrupa’ya ait biçim ve tarzların türevi ve yeni bir bölgeye uyarlanmasıydı. Örneğin, Charles Brockden Brown’un (1771-1810), Wieland gibi romanları, İngiltere’deki Gotik eserlerin birer taklidiydi. Washington Irving’in (1783-1859), Yeni…
MoreÇoğu Amerikalının özel sağlık sigortası bulunmakla birlikte bazıları poliçe primlerini karşılayacak maddi güçe sahip değildir. Bu kesim, 1965 yılında oluşturulan iki programdan yararlanabilir. Medicaid, federal hükümetin ve eyaletin ortak üstlendiği, yoksullara sağlık hizmeti…
MoreABD’de bireysel ve sosyal yükümlülüklerin oluşturduğu karma bir sağlık sistemi geliştirilmiştir. Halkın çoğunluğu, sağlık faturalarının bir kısmını, işyerlerinin sağladığı poliçelerden karşılar. Çalışan her 6 Amerikalıdan 5’i ve aileleri grup poliçelerinden yararlanır. Bu poliçeler,…
MoreAmerikan Sağlık Sistemi, serbest çalışan ve her vizite için ücret talep eden özel doktorlar üzerine kurulmuştur. Her birinin belli hastahanelerle anlaşması bulunur. Gerektiğinde hastalarını bu kurumlara gönderir. Hasta, kendisine verilen hizmetin –…
MoreAmerikan ekonomik sistemi hür, özel teşebbüs ve kendine güvene dayanır. Yazar ve öğretmen Ralph Waldo Emerson’ın da vurguladığı gibi bunlar, Amerikalılar’ın değer verdiği niteliklerdir. Kendine yeterli olmak onlar için gurur meselesidir. Ancak…
MoreAmerika, yeni dinler için bereketli bir ülkedir. Mormon ve Christian Science (Hıristiyan Bilim) Kiliseleri, Amerikan topraklarında gelişen dini grupların en bilinenleridir. Ülkedeki, dini işlere müdahale etmeme geleneği sayesinde küçük mezhepler de ABD’de…
MoreKatolikler gibi Yahudiler de Amerikan Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında küçük bir azınlıktı. 19. yüzyıl sonlarına kadar Amerika’daki Yahudilerin çoğu Alman kökenliydi. Yine çoğu, Museviliğin, Reformcu hareketinin üyesiydi. Çağdaş yaşama uygun düzenlemeleri savunuyorlardı. Anti-Semitizm…
Moreİç Savaş sırasında ABD’ye 1 milyon İrlandalı Katolik gelmişti. Ülkede Protestanlar çoğunlukta olduğu için onlar ve diğer ülkelerden gelen Katolikler ayrımcılığa maruz kaldılar. 1960’ların sonunda bazı Amerikalılar, Katolik Başkan adayı John F.…
MoreAmerikalılar pekçok dini akımın etkisinde kalmışlardır. 1740’lı yıllarda görülen akıma Büyük Uyanış adı verilmişti. Bu akım, bazı Protestan mezheplerini, örgütlü dinin kapıldığı rehavete karşı çıkmak adına bir araya getirdi. 19. yüzyılın başlarında…
MoreAmerikan Tarihi’nin erken dönemlerinde halk, devlet kavramını reddediyordu. Birçok Avrupa ülkesini egemenliğine alıp bölünmelerine sebep olan, din kurumunu savunuyordu. Devlet ile kilisenin ayrılığı ABD Anayasası’nın ilk maddesiyle güvence altına alınmıştır. “Kongre, hiçbir…
MoreAmerikalılar, 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana fizik ve kimya dalının yanısıra, fizyoloji ve tıp alanında da Nobel Ödülleri’nde söz sahibi oldular. ABD’nin biyotıp araştırmalarının odak noktası olan Ulusal Sağlık Enstitüleri(NIH), bu başarıda…
MoreAtom Çağı ile Uzay Çağı birbirini izlemektedir. Amerikalı Robert H. Goddard roket fırlatma sistemleri alanında ilk deneyleri yapan bilim adamıydı. Massachusetts, Worcester’daki küçük laboratuvarında sıvı oksijen ve benzin kullanarak roketleri atmosfere fırlatmayı…
MoreABD teknolojisinin belki de en muhteşem –bir o kadar da tartışmalı- başarısı nükleer enerjiyi kullanıma sokmak olmuştur. Atomu parçalamak, pek çok ülkedeki bilim adamları tarafından düşünülmüştü. Ama bunu gerçekleştirmeyi, 1940’lı yıllarda ABD’li…
More19. yüzyılda Britanya, Fransa ve Almanya, bilim ve matematik alanındaki yeni gelişmelerde ön saflarda yer alıyordu. ABD, o dönemde teori geliştirme konusunda geride kalsa bile teorileri, sorun çözmede kullanmakta uzmandı: Uygulamalı bilimler.…
MoreABD, Aydınlanma Çağı (1680 ile 1800 yılları arası) döneminde kuruldu. Bu dönemde, yazar ve düşünürler, geçmişin batıl inançlarını reddettiler. Onun yerine, mantığın ve tarafsız araştırmanın gücünü yücelttiler. Bu durum, özellikle doğa bilimleri…
More

