TarihYaşam

Kuzey Amerika coğrafyası nedir? Kuzey Amerika coğrafyası özellikleri nelerdir?

Kuzey Amerika alt-kıtası Kuzey Buz Denizi’nden Panama’ya kadar uzanan geniş ve çeşitliliği olan bir bölge hâlindedir. Bubölümün konusu olan, güneydeki Meksika’dan başlayan ve apayrı özellikler gösteren âlemden ayırmak üzere (günümüzde çok tercih edilmese de) kullanan deyimle kısaca Anglo-Amerika hemen hemen tropikal enlemlere yaklaşan Florida ve Teksas’tan başlayıp Alaska ve Kanada’nın Kuzeybatı topraklarının subpolar alanlarına kadar uzanmaktadır.

Eğer bölgeye yukarıdan, uzaydan bakılacak olursa, ilk dikkati çeken kuzeydeki Hudson Bay (Hudson Körfezi) olacaktır. Kanada’nın kuzey kıyısından 1.300 km kadar güneye inen körfez, dev büyüklüğüne rağmen Anglo-Amerika coğrafyasındaki etkisi bakımından oldukça önemsiz sayılır. Çünkü yılın büyük kısmında yüzeyi donmuş durumdadır ve yaz aylarında bile önemli olarak yalnızca bir tek güzergâhın geçtiği bir yol verir.Çevredekiklimatik etkisi de minimal düzeydedir.

Coğrafi bakımdan daha önemli olanlar ise, kıtaya doğru daha az girmekle birlikte, iki büyük ve geniş denizsel özellik olan körfezlerdir: Güneydoğudaki Meksika Körfezi ve kuzeydeki Alaska Körfezi bölgenin şekillenmesinde çok büyük klimatik ve çok önemli ekonomik etkileri olan düzensizlikleri yaratmışlardır. Kıyılarla bağlantılı başka önemli alanlar: doğu kıyısında St Lawrence Körfezi, Fundy Körfezi ve Chesapeake Körfezi ile batıdaki Puget Sound, Cook Inlet, Bristol Bay, Norton Sound ve Kotzebue Sound adlarını taşıyan körfezlerdir.

Kıtanın kabaca dış hatlarında dikkati çeken bir başka özellik ise, haritalara sığamayan, 70.000’den fazla adanın varlığıdır. En önemli ada grubu Canadian Arctic Archipelago olarak anılan ve Kanada’nın toplam yüzölçümünün yüzde 14’den çoğunu oluşturan, ülkenin kuzeyinde oldukça büyük bir dizi adanın meydana getirdiği Kanada Kuzey Kutbu Takımadaları’dır. Adaların en büyükleri Baffin ve Ellesmere olurken, takımadalar Anglo-Amerika’nın en büyük 10 adasının 9’unu içermektedirler. Büyüklük bakımından önemli diğer adalar St Lawrence Körfezi etrafında kümelenmişlerdir: Newfoundland adası aynı adı taşıyan eyaletin bir parçasını oluşturur, Cape Breton Adası Nova Scotia ve Anticosti Adası da Quebec eyaletlerine aittir.ABD’nin doğu kıyısı açıklarında uzanan adalar oldukça küçüktür ve biri dışında çok seyrek nüfusludurlar. Bu istisna New York’un bir parçası olan Long Island’dır ve 3.600 km2lik yüzölçümünde 7 milyondan çok nüfusu barındırmaktadır. Atlas Okyanusu ve Meksika Körfezi’ndeki diğer adaların hemen hemen tümü uzun, dar ve alçak kum tepeleri biçimindedir.

Pasifik kıyısının ada kalıbı ise oldukça düzensizdir. Kıyının güney kesiminde çok az ada bulunurken, kıyının kuzeyinde British Columbia ve güney Alaska geniş ölçüde adalarla çevrilidirler. Bunlar arasında en dikkati çeken Kanada’nın en güneybatı köşesini oluşturan Vancouver Adası’dır. Diğer önemliler arasında British Columbia’nın Queen Charlotte Adaları, güney Alaska’nın Kodiak Adası ve oldukça uzakta kalan Aleut grubu sayılabilir.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu